سام کلانتری؛

کارگردانی مستند شبیه عملیات‌های انتحاری است

23 آبان 1396 ساعت 14:22

کارگردان مستند «مانکن‌های قلعه حسن خان» می‌گوید: دنیا آنقدر کوتاه است که فرصت گلایه نیست؛ باید دوید، فیلم ساخت و از همه چیز لذت برد.


به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «سینما تجربی» به نقل ازخبرگزاری تسنیم، سام کلانتری با ساخت «تمنای مجهول» در سال ۱۳۷۹ وارد عرصهٔ سینمای حرفه‌ای ایران شد. «تمنای مجهول» در سال ۱۳۸۰، در اولین حضور بین‌المللی‌اش توانست دیپلمِ افتخارِ بهترین فیلمِ کوتاه داستانی را از دهمین جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم کودک اروگوئه نصیب خود کند. کلانتری پس از این فیلم با تأسیس «مؤسسهٔ گسترش سینمای اندیشه» تمرکزش را روی ساخت و تولید آثار مستند گذاشت و از دستاوردهای مهم این مؤسسه می‌توان به دو فیلم «جمعه روز بدی بود» (تولید مشترک با کشور فرانسه) و مستند بلند «از خانه شماره ۳۷» اشاره کرد. وی علاوه بر فعالیت مستمر در جامعهٔ اصناف سینمای ایران، به تحقیق و پژوهش آثار مستند نیز پرداخت و نامزدی سیمرغ بلورین بهترین «تحقیق و نگارش» برای فیلم «خاطراتی برای تمام فصول» از سی و دومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر و کاندید تندیس بهترین پژوهش از هفتمین جشنواره بین‌المللی «سینما حقیقت» حاصل تلاشهای او در این بخش است.
از دیگر آثار این مستندساز، فیلم «مانکن‌های قلعه حسن خان» است که علاوه بر شرکت در جشنواره‌های معتبر بین‌المللی توانست در سال ۱۳۹۵ توانست جایزه بهترین کارگردانی مستند، بهترین فیلمبرداری، تدوین و صداگذاری را به خود اختصاص دهد. به بهانه اکران فیلم تحسین برانگیز «مانکن‌های قلعه حسن خان» گفت‌وگویی با سام کلانتری داشته‌ایم.
آقای کلانتری چه شد که سوژه فیلم «مانکن های قلعه حسن خان» را برای ساخت جدیدترین فیلمتان در نظر گرفتید؟
مانکن‌های قلعه حسن خان مستندی درباره خلقت است و در حقیقت ایده مرکزی فیلم بر این پایه طراحی شد. خلقت چند مانکن پلاستیکی و عاقبت هرکدامشان و در ادامه شاید بتوان گفت مستند «مانکن های قلعه حسن خان» درباره جبر و اختیار و تاثیر استعاری آن در سرنوشت این مخلوقات هم هست؛ البته باید دید آیا این مفاهیم در ذهن بیننده هم شکل میگیرد یا نه.
اوضاع سینمای مستند چندان پایدار و باثبات نیست، چه چیزی باعث شده تا ساخت فیلم در عرصه مستند را کنار نگذارید؟
بله درست می‌گویید. شاید به شوخی بشود گفت فعالیت در عرصه ساخت مستند و کارگردانی در این حوزه بیشتر شبیه به یک حرکت انتحاری است. بودجه‌های کم، سازمان‌های محدود و اینکه عملا بر روی تلویزیون هم که خانه اصلی فیلم‌های مستند هست خیلی نمی‌شود حساب ویژه ای بازکرد و سوژه‌هایی که این سازمان در اولویت هایش قرار دارد، عملاً با اتفاقاتی که در جامعه در حال شکل گیری است مطابقت ندارد. در یک جمله همه این اتفاقات دست به دست هم می‌دهد تا حرکت در حیطه مستند کار سخت و ترسناکی باشد و حقیقتا تنفس در این فضا برای ما که به عنوان شغل به روی این رشته حساب میکنیم سخت باشد. البته باید همیشه مثبت اندیش بود و باشکل گیری حوزه های جدید برای ساخت محتوا و یا انتشار آن بتوان دنیای جدیدی رو به کمک پلتفرم‌های مجازی طراحی کرد.
مخاطب آثاری مانند مانکن‌های قلعه حسن خان را چه گروهی از تماشاگران سینما هستند؟
مخاطبان فیلم مانکن‌های قلعه حسن خان و سینمای مستند عملا جزو دسته‌ای از افراد محسوب می شوند که این مقوله یعنی پدیده سینما برایشان جدی تر و مهم تر است، کسانی فقط برای تفریح به سالن های سینما نمی‌روند و به دنبال اتفاقی مهم‌تر می‌گردند.
چه عواملی در یک فیلم مستند می‌تواند مخاطب را برای تماشای این گونه از سینما با مخاطبان خاص ترغیب کند؟
امروزه واقعا فرقی بین دنیای فیلم مستند و داستانی وجود ندارد. بسیاری از فیلم‌های مستند در کنار فیلم های داستانی در جشنواره های بزرگ بین المللی باهم رقابت میکنند و در چند سال اخیر بسیاری از مستندها توانسته اند در این رقابت از فیلم های داستانی پیشی بگیرند و این اتفاق هم دلیلی ندارد، جز ساختار خوب و محکم، انتخاب سوژه به روز و مناسب و در نظر گرفتن مخاطب به عنوان هدف اصلی. فیلم خوش ساخت فرقی نمی کند در چه حوزه ای شکل بگیرد، کافی است با بیننده‌اش ارتباط برقرار کند.
مهم‌ترین مولفه ای که مخاطبان فیلمتان پس از دیدن فیلم به آن اشاره می‌کنند، چیست؟
«مانکن های قلعه حسن خان» این توانایی را دارد که هرکس اگر با فیلم همراه شود ، برداشت شخصی خود را داشته باشد. از برداشتهای شخصی فلسفی تا یک روایت سرراست ساده.
آینده مستند سازی در کشور را چگونه پیش بینی می‌کنید؟
من آدم خوش بینی هستم.کلاً فکر نمی‌کنم در این دنیا با این زمان محدود وقت گلایه و شکایت و منفعل بودن هم داشته باشیم. باید تلاش کرد و دوید و از این دویدن لذت برد. فضا و آینده فیلم مستند در ایران برای من چیزی شبیه به این تفکر است. به هر حال آینده سینما متعلق به جنسی از سینما و قصه گویی است که از فضای مستند می‌آید و این خیلی جذاب و خوب است.


کد مطلب: 12437

آدرس مطلب: http://cinematajrobi.ir/vdcgut9q.ak9xw4prra.html

سینما تجربی
  http://cinematajrobi.ir