در سومین روز از کارگاه های صدا و موسیقی در سینمای مستند چه گذشت؟
کد مطلب : 12972

در سومین روز از کارگاه های صدا و موسیقی در سینمای مستند چه گذشت؟

تاریخ انتشار: چهارشنبه ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۹:۳۲
در سومین روز از کارگاه های صدا و موسیقی در سینمای مستند مهرداد جلوخانی، طاهر پیشوایی و آریا عظیمی نژاد به بیان تجربیات خود در زمینه خلق صدا و موسیقی فیلم «آتلان» پرداختند.
Share/Save/Bookmark
به گزارش روابط عمومی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، سومین جلسه از درس‌گفتارهای «صدا» و «موسیقی» در سینمای مستند با حضور مهرداد جلوخانی، طاهر پیشوایی و آریا عظیمی نژاد بعدازظهر چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت‌ماه ۹۷ در سالن «سینماحقیقت» مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برگزار شد.

جلوخانی: باید با خساست صدا را خرج کرد
در ابتدای این کارگاه ها، مهرداد جلوخانی درباره صداگذاری آثار مستند توضیح داد: صداگذاری مستندهایی چون «آتلان» که حیوانات جزئی از کاراکترهای آن محسوب می شوند، سختی های خاص خودش را دارد. صدا باید همواره در خدمت فیلم باشد و صداگذاری در بستر فیلم صورت گیرد، تا باورپذیر باشد. مستند «آتلان» در برخی پلان ها نیاز به فضاسازی داشت و ما براساس این فضاها صداگذاری را انجام دادیم. در برخی از بخش های فیلم هم صداهای اضافه ای وجود داشت که ما این صداها را پالایش و حذف کردیم.
وی پس از نمایش برخی از سکانس های مستند «آتلان» ادامه داد: برای پلان های مسابقات اسب سواری به دلیل حجم بالای صدایی که نیاز داشتیم از سر و صدای مسابقات بوکس استفاده کردم و هر صدایی که باعث پیش داوری و قضاوت مخاطب می شد، از فیلم حذف شد.
جلوخانی با بیان این که صداگذاری «آتلان» سه ماه زمان برد، تصریح کرد: توجه به صدا پس از مونتاژ برای کارگردان روشن می شود. پلان بدون صدا هیچ ندارد و یک صدای خوب باعث خلق یک مستند خوب خواهد شد.
این صداگذار مستند در پایان خاطرنشان کرد: باید با خساست صدا را خرج کرد و تنها از صدا زمانی بهره برد که به ریتم و روایت داستان فیلم کمک می کند. گاهی هم صدا حذف می شود تا موسیقی کارکرد خودش را داشته باشد. در بسیاری از اوقات صداهای فیلم توسط صداگذار البته صدابرداری هنگام تولید فیلم بسیار اهمیت دارد. هر چه مواد خام فیلم در زمینه صدا بیشتر باشد، صداگذاری آسان تر خواهد بود.

پیشوایی: از تمامی امکانات برای ضبط صدا در «آتلان» استفاده کردیم
در ادامه کارگاه های صدا و موسیقی در فیلم مستند، طاهر پیشوایی با تاکید بر این که باید تمام انرژی را برای ضبط صدا سر صحنه فیلمبرداری صرف کرد، گفت: هیچ گاه به امید صداگذاری نباشید. صدابرداری، صداگذاری و موسیقی همگی کمک می کنند که لحن فیلم بیان شود.

صدابردار مستند «آتلان» ادامه داد: معین کریم الدینی سه ماه پیش از شروع فیلمبرداری مستندش با من درباره صدابرداری آن صحبت کرد و کامل می دانست که چه می خواهد. کار با این کارگردان را دوست داشتم چون او همان قدر که برای دوربین ارزش قائل بود برای صدا اهمیت قائل می شد. معین کریم الدینی متعهد به کار عوامل است. او پس از پایان «آتلان» از تمام راش های صدا که با توجه به تعداد بالای ریکوردرهایی که استفاده کرده بودیم، کم نبودند، بهره برده بود.
وی با اشاره به استفاده از تمامی امکانات موجود برای ضبط صدا در فیلم «آتلان» تصریح کرد: من حتی از دوربین های صحنه برای ضبط صدا به ویژه در هنگام ضبط سکانس های مسابقات اسب سواری استفاده کردم. به برخی از افراد بومی آموزش دادم و ریکوردرهایی در اختیار آن ها گذاشتم تا تمامی صدای صحنه را داشته باشیم و نتیجه کار صدای این فیلم شد که شما بخش هایی از آن را می شنوید.
پیشوایی با تاکید بر این که در مستند باید صدا را دریافت، افزود: نُویز باد و نُویز حرکتی دو مقوله ای هستند که باید در مستند مدنظر گرفته شوند.
وی در ادامه برخی از ابزار مورد نیاز برای صدابرداری درست هنگام فیلمبرداری را به هنرجویان نشان داد و گفت: باید با استفاده از خزهای مناسب تلاش کنید باد در میکروفن شما نپیچد. شما می توانید با پیاده کردن ایده های مختلف روی میکروفن خود به بهترین صدا برسید.

عظیمی نژاد: سرعت تصویر و فرم مستند در شکل گیری موسیقی به آهنگساز کمک می کنند
سپس آریا عظیمی نژاد درباره تفاوت موسیقی فیلم با مستند و شیوه شکل گیری موسیقی «آتلان» توضیحاتی را ارائه داد. این آهنگساز با بیان این که موسیقی مستند تفاوت هایی با موسیقی آثار سینمایی دارد، گفت: در سینمای داستانی از موسیقی برای پر رنگ تر کردن احساسات استفاده می کنیم در حالی که در سینمای مستند این گونه نیست و از واقعیاتی صحبت می شود که قضاوت درباره آن ها برعهده تماشاگر است. اگر موسیقی مسیری اشتباه انتخاب کرده و قصد برانگیختن احساس مخاطب را داشته باشد گویی خود را تحمیل می کند.

وی ادامه داد: ساخت موسیقی برای مستند بسیار شبیه به شغل خبرنگاری است. همان طور که خبرنگار نباید عقیده و احساس خود را در خبر انعکاس دهد و باید خبر را بدون کم و کاست به مخاطب منتقل کند، آهنگساز یک اثر مستند هم باید در ساخت موسیقی به دنبال برانگیختن احساسات مخاطب نباشد.
آهنگساز فیلم «میم مثل مادر» در ادامه افزود: در مستندهایی چون «آتلان» که از رابطه میان یک انسان و حیوان صحبت می شود فضای موسیقی مشابه با آثار سینمایی است و می توان لطافت و احساس میان دو موجود را در موسیقی فیلم هم انعکاس داد. این رابطه به قدری پررنگ بود که من لوکیشن را فراموش کردم اما در مستندی چون «بی شناسنامه ها» به کارگردانی فرهاد ورهرام به هیچ وجه نمی توان از موسیقی که ترحم برانگیز باشد بهره برد.
وی با اشاره ای به رابطه میان کارگردان و آهنگساز گفت: اگر کارگردان کار خود را در زمان تصویربرداری به درستی انجام دهد، بزرگترین کمک به آهنگساز محسوب می شود. گاهی برخی سکانس های فیلم به هیچ وجه سر صحنه درنمی آیند و باید با موسیقی این ضعف را جبران کرد در حالی که اگر تولید خوب پیش رفته باشد با نواختن حتی یک نت هم سکانس حرف خود را می زند.
عظیمی نژاد با تاکید بر اهمیت درک آهنگساز از رابطه با تصویر خاطرنشان کرد: سرعت تصویر و فرم آن دو عاملی هستند که در شکل گیری موسیقی به آهنگساز کمک می کنند اگر تدوین گر و کارگردان در این دو زمینه خوب عمل کرده باشند نیازی به گفتگوی فراوان پیرامون موسیقی نیست.