زیرساخت اکران عمومی مستندها فراهم نیست
کد مطلب : 10067

اکران عمومی مستند در ایران-۸
زیرساخت اکران عمومی مستندها فراهم نیست

تاریخ انتشار: چهارشنبه ۸ ارديبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۳:۳۴
شهرام میراب‌اقدم معتقد است در حال حاضر وضعیت اکران و فروش فیلم‌های بلند داستانی هم مطلوب نیست، بنابراین نباید انتظار اکران گسترده و نتیجه‌بخش مستندها را داشت.
Share/Save/Bookmark
به گزارش پایگاه خبری - تحلیلی سینماتجربی به نقل از مهر، شهرام میراب‌اقدم، مستندساز درباره تعامل سینمای مستند با مردم و تصمیم‌گیری برای اکران عمومی مستندها گفت: به نظرم هنوز کمی زود است که سینمای مستند بخواهد اکران مستقل و طولانی مدت داشته باشد. چند سال پیش سینما سپیده به عنوان پاتوق سینمای مستند دقیقا همین کار را می‌کرد اما خروجی قابل قبولی نداشت.

وی افزود: ما مسیر خوبی را پیش رو داریم و گروه سینمایی «هنر و تجربه» فرصت خوبی برای دیده شدن فیلم‌های مستند فراهم کرده است اما هنوز اول راه هستیم. مستند در فضای سینمای ایران کم کم دارد پا می گیرد و مردم تازه متوجه شده اند که این گونه سینمایی را می توانند به شکلی متفاوت و متنوع ببینند.

همراهی شبکه مستند خوب بوده

کارگردان «روزی روزگاری سینما» گفت: همگام با «هنر و تجربه» که توانست جایگاه مستند را در سینمای ایران بیشتر تثبیت کند در تلویزیون هم شبکه مستند سیما با مدیریت جدیدش نگاه مردم را به مستند تغییر داد و این اتفاق خوبی است که مردم یک کشور از رسانه ملی با زوایه دید متفاوتی به مقوله مستند توجه کنند.

میراب اقدم با اشاره به اینکه عوامل زیادی امروزه دست به دست هم داده اند تا مستند آینده بهتری داشته باشد، عنوان کرد: برای استقلال سینمای مستند و همگام کردنش با سینمای بلند داستانی به زمان نیاز داریم. در حال حاضر سینما و تلویزیون هرکدام شرایطی فراهم کردند تا مستند بیش از یک طیف خاص مخاطب داشته باشد اما تعداد این تماشاگران هنوز به اندازه‌ای نرسیده که بتوانیم به اکران مدام و طولانی مدت فکر کنیم.

وی افزود: اگر عجله کنیم ممکن است سینمای مستند از این روند آرام و رو به رشد در اکران عمومی، دچار مشکل شود و آن وقت کار سخت تر می‌شود. تلویزیون پیش از این هم مستند پخش می‌کرد اما اغلب مردم فقط حیات وحش را مستند می‌دانستند و توجه چندانی به سایر آثار این ژانر نداشتند. امروزه با ایجاد یک شبکه تخصصی و پخش مستندهای متفاوت با موضوعات مختلف کم‌کم مخاطب با این فضا ارتباط برقرار می‌کند.

این مستندساز همچنین درباره توجه مردم به مستندهای اجتماعی بیان کرد: پخش مستندهای اجتماعی از تلویزیون مهمترین عامل آشتی مردم با مستند محسوب می‌شود که هنوز جا دارد بیشتر اتفاق بیفتد و ریشه‌دارتر شود. با توجه به مسایل اقتصادی که امروز سینمای ایران با آن دست به گریبان است فعلا بهتر است برای درآمدزایی مستند و به سودرسانی آن به جای اکران مستقل راه‌های دیگری را امتحان کنیم.

وی ادامه داد: درآمدزایی واقعیتی است که فعلا نمی‌شود از طریق فروش روی آن حساب باز کرد. من تجربه عرضه مستند در شبکه نمایش خانگی را داشته‌ام اما وقتی مردم فیلم‌های مورد علاقه داستانی را هنوز پخش نشده از سایت‌های غیر مجاز به راحتی دانلود می‌کنند و خیلی به خریدن اهمیت نمی‌دهند مستند که دیگر جای خود دارد. کسی هم نظارتی بر این رفتارها ندارد و نمی‌توان از کسی حق و حقوق کپی رایت را مطالبه کرد.

هنوز وضعیت اکران فیلم‌های داستانی خوب نیست چه رسد به مستند

کارگردان «مثل آن شب» گفت: سینمای برخی شهرستان‌ها غالب اوقات حتی جوابگوی علاقمندان به درام هم نیست و برای سودرسانی به مستند نمی‌توان همه چیز را با نگاه عام دید. حتی در تهران هم اختصاص یک سالن به سینمای مستند نیاز به وقت و هزینه‌های بسیاری دارد که اگر همین را به زمان بسپاریم نتیجه اصولی‌تری دریافت می‌کنیم.

میراب اقدم با اشاره به آسیب شناسی این موضوع اظهار کرد: قبل از توجه به چگونگی ساز و کار اقتصادی برای سینمای مستند باید به فرهنگسازی بیشتر توجه کنیم. مدیریت در این مورود نقش بسیار مهم و اساسی دارد که البته باید با وسواس و دقت صورت بگیرد. فرهنگسازی در زمینه رفتن مردم به سینما برای دیدن مستند تا حدودی انجام شده و بازخوردهای خوبی را هم شاهد بودیم.

وی افزود: همین که مردم امرز مستند را در سالن سینما می‌بینند و نسبت به دیدن این آثار واکنش نشان می دهند اتفاق قابل قبولی است که در نتیجه فرهنگسازی شکل گرفته است. گروه «هنر و تجربه» نسبت به سایر تصمیماتی که در این زمینه گرفته شده بود بهتر عمل کرده است اما یادمان باشد مردم ما در سراسر کشور انقدر که تلویزیون می بینند به سینما نمی روند.

این کارگردان بیان کرد: رسانه ملی در سراسر کشور مخاطب دارد و ما برای فرهنگسازی در شهرستان‌ها بهتر است از ابزار قدرتمند تلویزیون بیشتر استفاده کنیم و به نظرم بیشتر شدن توجه مردم به شبکه مستند می‌تواند در رونق سینمای مستند تاثیر دوچندان داشته باشد. این مساله را از تجربه خودم در شهرستان‌های مختلف می‌گویم که وقتی به مغازه‌ای می‌رفتم می‌دیدم این شبکه را نگاه می‌کردند.

وی با ذکر اینکه کمک نهادهای دولتی برای سینمای مستند حیاتی است، عنوان کرد: جشنواره های خارجی یکی از بهترین راه های دیده شدن فیلم مستند است که می توان روی درآمدش هم حساب کرد و مستندسازی که بدون حمایت ارگانی فیلم می سازد از این طریق می تواند بخشی از هزینه هایی را که صرف کرده جبران کند اما نکته این جاست که غالب آثار مستند با حمایت ارگان هایی مثل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی و یا شبکه های تلویزیونی ساخته می شود که می توانند ساختار سینمای مستند را حفظ کنند. اگر بر کار نهادهای دولتی اشکالی وارد است بهتر است به اصلاح فکر کنیم تا اینکه آن را کنار زده و دنبال خصوصی کردن سینمای مستند باشیم.

میراب اقدم یادآور شد: امروز سینمای عامه‌پسند هم شرایط مطلوبی در حوزه اقتصادی ندارد. در چنین شرایطی مستندسازان و مدیرانی که برای بهتر شدن شرایط تولید و نمایش مستند تصمیم می گیرند باید حساب شده تر کار کنند. خصوصی کردن سینمای مستند نیاز به پشتوانه مالی بسیار دارد که در حال حاضر موجود نیست پس بهتر است به اصلاح آنچه داریم فکر کنیم و همین مسیر را در مسیر بهتر شدن ادامه دهیم.

وی بیان کرد: امروز شرایط ایده آل برای سینمای مستند یعنی دیده شدن بیشتر و ما هرچقدر بتوانیم مخاطبان مستند را افزایش دهیم به هدف مان نزدیکتر شده ایم. تنوع در اکران مستندها می تواند مخاطبان را از طیف های بیشتری به سینما جذب کند. دانشگاه ها هم محل خوبی برای دیده شدن مستند هستند اما شرایط نمایش در هر محلی متفاوت است.

این کارگردان بیان کرد: اکران در محل های جانبی مثل دانشگاه ها و یا مراکز فرهنگی شهرستان ها باید از دو زاویه نگاه شود؛ یکی بحث اقتصادی که مثلا دانشگاه یا یک نهاد فرهنگی با ارائه مبلغی به فیلمساز، مستند را پخش کند و برای فرهنگسازی از دانشجویان یا مخاطبان بخواهد به طور رایگان اثر را ببیند یا اینکه کارگردان برای آشناکردن بیشتر مستندش به مناطق محروم و ناآشنا با این مقوله برود و به رایگان نمایش دهد.

وی در پایان گفت: سینمای مستند ظرفیت‌های زیادی دارد که با برنامه‌ریزی درست و توجه به فرهنگسازی می‌تواند در آینده‌ای نه چندان دور، از آن به درستی استفاده شود.