شکوه از دست‌رفته اصفهان در مستند «بوی فروردین»
کد مطلب : 8933

شکوه از دست‌رفته اصفهان در مستند «بوی فروردین»

تاریخ انتشار: چهارشنبه ۷ مرداد ۱۳۹۴ ساعت ۱۱:۲۹
سینماتجربی: مستند «بوي فروردين» با کارگردانی امیراعلا عدیلی که مراحل نهایی تولید را طی می کند با بررسي سفرنامه‌ها، اسناد متنی، ترسیمات و عکس های پاپازیان، هولستر، آنتوان خان و آرشیو کاخ گلستان بخشي از شكوه اصفهان، معماری و تاریخ صفوي این شهر را به تصویر می کشد.
Share/Save/Bookmark
به گزارش «سینماتجربی» به نقل از ایسنا، امیراعلا عدیلی كارگردان، نويسنده و تهيه كننده مستند «بوي فروردين» با اشاره به بناهاي تخریب‌شده اصفهان گفت: تخريب بناهاي اصفهان بايد در دو بخش بررسي شود؛ بناهای قبل و بعد از صفویه، متاسفانه از بناها تخریب شده قبل از صفویه اطلاعات زیادی وجود ندارد و معدود اسناد آن هم هنگام ساخت ميدان عتيق در این دوره و نیز احداث خیابان عبدالرزاق در دوران پهلوی به دلیل عدم توجه معدوم شد.

وی یاد آور شد: در این فیلم تاريخ بناهاي تخریب‌شده اصفهان دوره صفویه مورد تحلیل قرار گرفته است. اصفهان امروز يادگاري از شكوه تاريخ گذشته است، اما سؤال اینجاست كه به غير از بناهاي امروزي چند بناي باشكوه صفوی دیگری در اين شهر بوده است؟ این پرسشی بود که جرقه اولیه ساخت این مستند را شکل داد.

وي ادامه داد: بررسي‌ها نشان داد در دوره صفويه بناهاي متعددي وجود داشته كه اکنون اثري از آن‌ها نیست. او گفت در سفرنامه شاردن به وجود حدود ۱۵۰ کاخ و بنای قابل توجه صفوی اشاره شده است.

این کارشناس معماری با اشاره به اينكه كاخ‌هاي به‌جا مانده از دوران صفويه در اصفهان از شمار انگشتان یک دست هم كمتر هستند، ادامه داد: این ابنیه هر کدام هویت معماری خاص خود را داشته‌اند. که در آثار به جامانده مانند چهلستون و هشت بهشت آن رویکرد ها وجود ندارند.

عديلي اضافه كرد: امروز در جنوب شهر اصفهان به غیر از چند خانه، كاخي از دوران صفويه ديده نمي‌شود در حالي كه کاخ هفت دست، کاخ نمکدان و کاخ آینه‌خانه که در باغ سعادت‌آباد قرار داشته اند نمونه‌هايي هستند كه امروز هيچ اثري از آن باقي نمانده است. که در این فیلم مستند باغ سعادت آباد و اتفاقات و ابنیه آن از روی اسناد تاریخی به تصویر کشیده شده است. بنابر آنچه منابع نشان مي‌دهد این تفرجگاه شاهی در راستاي میدان نقش‌جهان در سمت جنوبی زاینده‌رود بوده است به طوري كه گنبد مسجد جامع عباسی از ايوان کاخ آینه خانه که در این باغ بوده قابل روئیت بوده است.

عدیلی با اشاره به تلاش مردم اصفهان براي حفظ بناهاي تاريخي در دوران مختلف تصريح كرد: در حمله افغان‌ها به اصفهان آسیب‌هایی به اين شهر وارد شد، قابل ذکر است که مردم اصفهان تمام تلاش خود را کردند تا بناهاي مهم مورد هجوم افغانها قرار نگیرند. اما در دوران ناخوشایند قاجار، تخریب بی‌رویه بناهاي ارزشمند صفوي به دست حاکم شهر ظل‌السلطان از فرزندان ناصرالدین شاه شدت گرفت او به دلیل توجه داوطلبان حکومت به شهر اصفهان، جهت حفظ حاکمیت خود بر شهر تلاش كرد با تخريب بناهاي باشكوه، زيبای اصفهان را از بين ببرد تا شاید کمتر مورد توجه شاهزادگان دیگر از جمله مظفرالدین شاه قرار گیرد. وی یاد آور شد: اگر امروز برخي بناها از هجوم‌ها و یا تخریب نجات یافتند به دلیل تلاش مردم اصفهان بوده است.

عدیلی با بيان اينكه ساخت خیابان حکیم و تخريب حمام خسرو آقا از اتفاقات ناگوار سال‌هاي اخير است،‌ افزود: عبور مترو از محور چهارباغ و تخریب بقایایی سنگفرش صفوی این محور و نیز تخریب پی عمارت ورودی باغ هزارجریب را بايد به اتفاقات ناخوشايند ميراثي شهر اضافه کرد؛ که در فیلم به برخی از این اتفاقات اشاره شده است. با اين حال از شکوه بی‌نظیر معماری و شهرسازی اصفهان صفویه امروز چيزي جز هويت تاريخي‌ آن باقي نمانده است و در این فیلم تلاش شده این هویت پر رنگ تر شود.

وی در ادامه یاد آور شد: گویندگی این مستند ۷۲ دقیقه ای را آقای جمشید عدیلی از صداپیشگان قدیمی انجام داده اند و کارشناسان این مستند که با آنها در فیلم مصاحبه شده است. آقایان، دکتر عبداله جبل عاملی، دکتر جمشید مظاهری، دکتر مهدی کیوان، استاد علی ظریفی، محمد علی کاروانپور، دکتر علی شجاعی و مرحوم عباسعلی پورصفا و غیره هستند. تعدادی از عوامل ساخت این فیلم عبارتند از دستار کارگردان و مشاور متن: مهسا حیدری، تصویر سازی سه بعدی: احسان سراهیان، فیلمبرداری هوایی: محمد قمیان، شاعر: عرفان عدیلی و خواننده آواز امیر احسان فدایی هستند.
در این مستند برای تسهیل درک موضوعات تاریخی، که تحلیل ها معماری و اتفاقات تاریخی اصل آن را تشکیل می دهد. از تصویر سازی سه بعدی، فیلم برداری هوایی، تصاویر و فیلم های تاریخی و نوای ساز استاد جلیل شهناز و استاد حسن کسایی هم استفاده شده است.
فیلمنامه این مستند بیش از ۵۰ منبع تاریخی را شامل شده است. حاصل این مطالعات کتابخانه ای، میدانی، مصاحبه و تحلیل ها مطالب نو و دست اولی را به وجود آورده است که در نهایت به تکمیل ساختار تاریخی اصفهان کمک شایانی کرده است.

*علاقمندان می توانند بخش هایی از این مستند را در اینجا مشاهده نمایند.