امید عبدالهی:خوشحالم «سفر سهراب» برای آیدین آغداشلو  و  امیر نادری هم نکات تازه‌ای داشت
کد مطلب : 13166

امید عبدالهی:خوشحالم «سفر سهراب» برای آیدین آغداشلو و امیر نادری هم نکات تازه‌ای داشت

تاریخ انتشار: دوشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۵۳
کارگردان «سفر سهراب» گفت: تمام آرشیوهای موجود در فیلم را با جان‌کندن پیدا کردم و با تمام خانواده و کسانی که با شهید ثالث حشرونشر داشتند، صحبت کردم‌. منتقدان و افراد صاحب صلاحیت زیادی فیلم رادیدند و خوشحالم که فیلم برای آیدین آغداشلو و امیرنادری نکات تازه‌ای داشت.
Share/Save/Bookmark
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی "سینماتجربی" به نقل از سایت هنر و تجربه، نشست نقد و بررسی فیلم «سفر سهراب» ساخته امید عبدالهی روز یک‌شنبه سی‌ویکم تیر در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست علاوه بر امید عبدالهی، رامتین شهبازی منتقد سینما حضور داشت.اجرای این نشست برعهده ایلیا محمدی‎نیا بود.
امید عبدالهی درباره ساخته شدن مستند «سفرسهراب» بیان کرد: «تولید این فیلم یک پروسه احساسی برای من بود. جدا از این که ساخته شدن فیلمی درباره شهیدثالث ضروری بود و اگر من هم آن را نمی‌ساختم کسی باید چنین مستندی را کلید می‌زد. من از حدود ۲۰ سال پیش که در انجمن سینمای جوان حضور داشتم و از زمان درگذشت شهیدثالث پیگیر و کنجکاو سینمای او شدم.»
او اضافه کرد:« زمان زیادی طول کشید تا به درک درستی از سینما برسم. به‌ویژه که تاثیرات این فیلم‌ساز را روی سینمای خودم احساس می‌کردم. در دهه ۹۰ این تصمیم جدی شد و فیلم شکل گرفت.»
این کارگردان درباره تاکیدش بر سینمای شهیدثالث در ایران توضیح داد: «طبیعتا هر فیلم‌سازی که درباره یک شخصیت فیلم می‌سازد باید موضع‌اش را نسبت به سوژه مشخص کند. من با شهیدثالث نسبت شاگرد و استادی داشتم و به سینمای او پرداختم نه حواشی زندگی او.»
عبدالهی ادامه داد: «مقطع بازگشت سهراب شهیدثالث به ایران و مهاجرت دائمی‌اش دوره دراماتیک و حساسی در کارنامه اوست. ضمن این که این دوره برای سینمای ایران و تاریخ سینمای نوین ما اهمیت دارد. سعی کردم بدون ستایش و کم‌گویی تعادل را رعایت کنم اما کم‌تر سراغ نقد آثار او رفتم.»
این کارگردان درباره عدم توجه به تحلیل و نقد در فیلم‌اش بیان کرد: «اصولا مباحث تحلیلی گسترده هستند و اگر وارد این حوزه می‌شدم بخشی از مخاطبان فیلم را از دست می‌دادم. ضمن این که منتقد نیستم و به عنوان فیلم‌ساز و از زاویه یک علاقه‌مند به او پرداختم. آن‌هم در شرایطی که منابع صوتی و تصویری درباره شهیدثالث کم و منابع مکتوب و کتاب راجع به او بسیار محدود است.»
عبدالهی درباره منابع آرشیوی فیلم اشاره داشت: « تمام آرشیوها را با جان‌کندن طاقت‌فرسا پیدا کردم و با تمام خانواده و کسانی که با او حشرونشر داشتند، صحبت کردم‌. منتقدان و افراد صاحب صلاحیت زیادی فیلم رادیدند. خوشحالم که فیلم برای آیدین آغداشلو و امیرنادری نکات تازه‌ای داشت. با این حال فیلم پرتره قرار نیست ویکی‌پدیا باشد و می‌تواند یک روز از یک زندگی را مورد تاکید قرار دهد‌.»
او اضافه کرد: «بخش زیادی از آرشیو در بافت دراماتیک فیلم قرار می‌گیرد. از آرشیو به عنوان ابزار دراماتیک استفاده کردم؛ نه برای پر کردن بافت تاریخی اثر. دلیل این تصمیم این است که برای من فرم و ساختار از مضمون مهم‌تر است. این فیلم سه ساختار ظریف گفت‌وگو با شهیدثالث، صحبت کردن راوی با سهراب و قراردادن منابع آرشیوی در دل موتیف قطار را دنبال کرده و جزبه‌جز بر اساس فیلم‌نامه ساخته شده است.»
او درباره سینماگران مورد علاقه شهیدثالث گفت: «بونوئل و کتاب او «با آخرین نفس‌هایم» کتاب و سینماگر محبوب شهیدثالث بود. او در فرانسه به تروفو و برسون و در سینمای مستقل آمریکا به جان کاساویتس علاقه داشت.»

رامتین شهبازی: شهیدثالث فیلم‌ساز قدرنادیده‌‌ای در ایران است
در ادامه این نشست نوبت به رامتین شهبازی رسید. او ضمن فیلسوف خواندن شهیدثالث بیان کرد: «اتفاق خجسته‌ای است که گروه هنروتجربه فیلم‌های کم‌تر دیده شده شهیدثالث را نمایش داد. شهیدثالث فیلم‌ساز قدرنادیده‌‌ای در ایران است‌. او مانند میشل هانکه و ترنس مالیک یک فیلسوف است. برای این‌ها صرف فیلم‌سازی و هنربرای هنر هدف نیست‌. شهیدثالث فیلم‌سازی است که با زبان تصویر و به طور خودکار می‌اندیشد. او پیش از متفکران علوم اجتماعی به زندگی روزمره پرداخته است.»
او ادامه داد: «ما وقتی با فیلم‌ساز بزرگی چون شهیدثالث برخورد می‌کنیم نباید برخورد اسطوره‌ای و براساس رویدادهای منظم زندگی او داشته باشیم. نگاه تازه‌ای در دنیا با عنوان تاریخ‌گرایی جدید داریم که راجع به عناصر تاریخ‌ساز نگاه انتقادی دارد. البته منظور از نگاه انتقادی زیر سوال بردن او نیست. بلکه اجازه دهیم با سوال انتقادی عمق اندیشه شهیدثالث خودش را نشان دهد‌. چه بسا نگاه توصیفی صرف مخاطب امروزی را دل‌زده کند.»
او با اشاره به اهمیت پژوهش در فیلم مستند عنوان کرد: «یک روش در پژوهش مستند شیوه توصیفی-تحلیلی است. یعنی ابتدا موضوع توصیف شده و سپس بر اساس آرا تحلیل شود. فیلم «سفر سهراب» در مرحله توصیف تمام می‌شود. اگرچه بارقه‌های تحلیلی در متون مورد استفاده وجود دارد اما فیلم با توصیف و اطلاعات آرشیوی تمام می‌شود.»
او افزود: «تحلیل‌های آرشیوی در فیلم وجود دارد. آفت سینمای مستند ما این است که فیلم‌ساز اصرار دارد پژوهش‌گر فیلم باشد در حالی که می‌تواند از روان‌شناس یا عالم علوم انسانی استفاده کند.»
این منتقد درباره جهان‌بینی شهیدثالث اشاره داشت‌: «فیلم‌های شهیدثالث به خوبی با زمان خودش حرکت می‌کند. موضوعاتی مانند زتدگی روزمره در نیمه قرن بیستم در مطالعات فرهنگی مطرح می‌شود. سهراب شهیدثالث راجع به این موضوع نظریه و فیلم بازنمایانه نمی‌سازد بلکه به شیوه پدیدارشناسی شما را با وقایع مواجه می‌کند و زندگی روزمره را می‌سازد.»
شهبازی در پایان بیان کرد: «شهیدثالث با بیانی از سینما با ما حرف می‌زند که به لحاظ نشانه‌شناسی فرهنگی متعلق به دوران خودش نیست و از آن جلوتر است. در آن زمان او نگاه تجربی داشته و متعلق به سینمای بدنه نیست. او با فرم به سینمای رایج زمان خودش اعتراض کرد.»