وطن‌دوست: «ننا» انعکاس رسوم شالی‌کاران در آب است
کد مطلب : 10800

امروزه مستندسازان به سينمای اجتماعیِ مستقيم‌گویِ گزارش‌گرِ مصاحبه‌محور روی آورده‌اند!
وطن‌دوست: «ننا» انعکاس رسوم شالی‌کاران در آب است

تاریخ انتشار: چهارشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۵۹
محمدرضا وطن‌دوست که با فيلم مستند-‌ تجربی «ننا» در بخش مسابقه ملی دهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت حضور دارد، درباره‌ی این فیلم گفت: «ننا» از يك بستر اوليه كاشت، داشت و برداشت شالی آغاز می‌شود و در ادامه بسترهای جديدی ارائه می‌دهد. در این فیلم آداب، رسوم و سنن شالی‌کاران در چهار فصل سال به شكل ویژه‌ای نمایش داده می‌شود.
Share/Save/Bookmark
این مستندساز در گفتگو با خبرنگار روابط عمومی جشنواره سینماحقیقت اظهار کرد: ساختار بصری و صوتی «ننا» به صورتی خلق شده است كه كل اثر در رحم هستی می‌گذرد و ما تصوير و صدا را در درون رحم می‌نگریم و می‌شنویم. اين نوع زاويه ديداری و شنيداری جهانی فرا واقعی را به ذهن متبادر می‌کند كه آيا جهان ما جهانی واقعی است و آنچه نمايش داده می‌شود جهان غير واقعی است يا بالعكس ما در جهانی مجازی زيست می‌كنيم.
او با بیان این‌که می‌توان «ننا» را از زاويه محيط زيستی يا قوم‌نگارانه و يا کهن‌الگویی و شاعرانه نگريست، تصریح کرد: این فيلم گفتار ندارد و صداسازی و موسيقی، ساختار شنيداری آن را پيش می‌برد. تمامی تصاوير از انعكاس جهان در آب فيلمبرداری شده است و هیچ‌گونه دستكاری ديجيتالی در آن صورت نگرفته است.
وطن‌دوست در ادامه افزود: فیلمبرداری «ننا» ٦ سال طول كشيد و به مدت يك سال مراحل پس از توليد آن در تدوين، طراحی صدا و هماهنگی رنگی طول كشيد.
او پیرامون مشخصه‌های سينمای تجربی توضیح داد: سينمای تجربی، سينمای تجربه كردن نيست بلکه سينمای تجربه‌های ناب و سینمای نو است. این سینما خاص‌گرای و نخبه محور است و با نشانه‌گیری ذهن و روح آدمی، جهان و انديشه را به چالش می‌كشد. سينمای تجربی يا از دیدگاه بنده سينمای خلاقانه، سينمای اندیشه‌های نو برای مشتاقان نوجو است و در فرم و محتوا کاملاً قانون‌گریز عمل می‌کند.
این مستندساز و مدرس سینما درباره‌ی تفاوت‌های سینمای داستانی و تجربی گفت: سينمای تجربی در طول تاريخ سينما با اسامی مختلفی مثل سينمای آوانگارد، زيرزمينی، ضد جريان، آلترناتیو، مستقل، هنری و... تأکید شده است، اما در نهايت سينمای تجربي سينمای خلاق قواعد‌گريز است، سينمايی است كه می‌تواند دربرگیرنده‌ی انواع سينما باشد، از سينمای مستند گرفته تا داستانی و يا انيميشن؛ اما در ساختار و روايت بايد تجربه‌ای بكر را در بطن داشته باشد و ایده‌ای نو كه بتوان در طول اثر آن را پرورش داد و به نتيجه رساند. مانند آثاری از ژيگا ورتوف، ژان لوگ‌گدار و اندی وارهول در مردی با دوربين فيلمبرداری يا خواب.
به گفته وطن‌دوست، در طول ساليان گذشته گاه عدم شناخت كافی از سينمای خلاق مستند باعث حذف آثار خوب و تأثیرگذار شده است. افراد بسياری فيلم مستند را فيلم گزارشی و مشاهده‌نگر می‌دانند، درحالی‌که بهترين تعريف سينمای مستند از گريرسون این‌گونه است: «مستند تفسير خلاقانه واقعيت است» سه كلمه تفسير، خلاقانه و واقعيت، يعنی يك واقعيت، به صورت خلاقانه و از زاويه ديد خالق اثر به ما نشان داده می‌شود؛ بنابراين همه ما در حال كپی از واقعيت هستيم.
او با تأکید بر این‌که واقعيت تصوير كردنی نيست، خاطرنشان کرد: چند درصد از فیلم‌های به نمايش درآمده ما خلاقانه به سينمای مستند نگريستند، درصد آن‌ها بسيار اندك است، درصورتی‌که سينمای مستند ما آغازی پرشور و نوگرا داشته است، آثاری چون «اون شب كه بارون اومد»، «خانه سياه است»، «تپه‌های قيطريه»، «پ مثل پليكان» و... نشانگر راه درست سينمای مستند خلاق ما بوده است كه متأسفانه از آن دور شده‌ایم.
این مستندساز در پایان، با بیان این ‌که هنر و رسانه دو مقوله جدا از هم هستند، گفت: این روزها در سينما به‌خصوص در سينمای مستند، به سينمای اجتماعی مستقيم‌گوی گزارش‌گر مصاحبه‌محور روی آورده‌اند كه به نظرم جای آن در تلويزيون است. قداست سينما زیبنده‌ی آن است كه آثاری درخور، در آن نمايش داده شوند. در جهان معاصر بدون خلاقيت نمی‌توان جزئی از جهان بود و اين مسئله جدای از سينما نمی‌تواند باشد.